«Экономикалық дамуды қамтамасыз ететін не? Бұл – саяси биліктің есеп беруін дамытатын және соған сәйкес экономикалық ойынның тұрақты ережелерін жасайтын институттар. Егер біз жан басына шаққандағы ЖІӨ мен демократия арасындағы корреляцияға қарайтын болсақ, демократиялық кедей елді көрмейміз», деді Сергей Гуриев.

Профессор Гуриев институттарды зерттеу тарихына шолу жасап, Стэнли Энгерманнан Дарон Аджемоглуға дейінгі негізгі заманауи зерттеуші-институционалистердің тезистерін де көрсетті. Институттарды әртүрлі қоғамда құрудың түрлі негіздемелері бар. Кей интерпретацияда ол құқықтық жүйе болса, кейбірінде – аумақты (метрополия немесе колония) тұрғындармен эксплуатациялаудың сапасы.

Институттар арасында, тіпті колонияларда құрылған институттардың сапасы да байқалды: қандай ресурстар метрополия нарығы немесе әлемдік нарыққа экспортталды. Теңсіздіктің маңызды аспектісі барлық демократиялық емес  режимдерге тән жоғарғы дәреже.

«Посткоммунистік елдер мынаны назарда ұстауы керек: сіздерге инвестиция емес, инновация керек, мемлекет пен холдингтерге басымдық беру емес, адам капиталындағы бәсекелестік пен даму керек», деп атап өтті Сергей Гуриев.

Жиында экономист-теоретиктен кейін практиктер сөз сөйледі. «Тұрғындардың көпшілігі ішкі дағдайға көңілі толмай тұрғанда, мемлекетті дамыту өте қиын. Қоғамның тұрғын үйге, білімге, денсаулық сақтауға, қоршаған ортаның жағдайына да көңілдері толмайды», деп мойындады Индустрия және инфрақұрылымдық даму вице-министрі Қайырбек Өскенбаев.

«Әл-ауқат пен өмір сапасының дәрежесін өлшеу үшін бізге көрсеткіштердің жиынтығын сараптау керек. Қазақстан тұрғындарының жан басына шаққандағы ЖІӨ дәрежесі бойынша үлкен прогресс жасады, бірақ жалақыны қысқартудағы айырмашылыққа шара қолдануымыз керек», деп ескертті Қазақстанның экс-экономика министрі Жақсыбек Құлекеев.

Форум қатысушыларына 2017 жылы болған алғашқы OEF бас спикері, экономикалық қиындықтың мойындалған зерттеушісі Сезар Идальго үндеу жасап, заманауи институттардың сапасы мен үкіметке деген сенім арасындағы байланысқа, сонымен қатар, әлемдегі наразылық шараларының көбеюіне  баса назар аударды.

Форумға 7 елден (Армения, Беларуссия, Грузия, Қазақстан, Қырғызстан, Моңғолия, Украина) 30 спикер мен 150 қатысушы келді.

Форумдағы талқылаулардың толық бейне-нұсқасы біздің YouTube каналымыздан көре аласыз.

The post OEF-2019-да институттардың сапасы туралы айтылды appeared first on Ekonomist Media.

«Ашық экономика» форумының биылғы арнайы қонағы – экономика ғылымдарының докторы, SciencesPo университетінің профессоры, Ресей экономика мектебінің бұрынғы ректоры, Еуропа қайта құру және даму банкінің бұрынғы бас экономисті Сергей Гуриев. Сарапшы транзиттік, дамушы және шикізатты елдердегі тұрақты және инклюзивті экономикалық өсімді қамтамасыз етудегі институционалды дамудың рөлі туралы дәрісін оқиды, сонымен қатар, форумның панелді сессиясына қатысады.

OEF-2019 жұмысына жоспарлы экономикадан нарықтық экономикаға өту тәжірибесі бар 7 елдің, яғни, Армения, Беларусь, Грузия, Қазақстан, Қырғызстан, Моңғолия, Украина экономика саласы бойынша сарапшылары қатысады. Аталмыш мемлекеттердің барлығы үшін ілгерідегі экономикалық дамуды қолдау мақсатында институттарды құру өзекті міндет болып табылады.

OEF-2019 спикерлері – халықаралық және отандық сарапшылар – Қазақстандағы институционалды реформалар мен тұрақты экономикалық дамудың өзара байланысын қарастырып, Қазақстандағы экономикалық және саяси бәсекелестік маңызын талқылайтын болады. Олар «ауқатты және бақытты болу үшін әр қазақстандық азаматқа қанша қаражат керек» деген көкейтесті сұраққа нақты жауап береді және Қазақстаннан өзге елдерге ой жылыстауын тоқтату мәселесі бойынша өз болжамдарын ұсынады.

«Қазіргі таңда мемлекет ұшыққан экономикалық және әлеуметтік сын-тегеуріндерге орай әрекет етуге мәжбүр және әрекет етіп те жатыр. Бір жағынан, бұл үдерісте популисттік ауан мен сараптаманың жеткіліксіздігі анық байқалып тұр. Екінші жағынан, құқық үстемдігінің іргелі ұстанымдары, әлеуметтік әділеттілік, ақпарат қолжетімділігі, басқаруға қатысу болмай және табанды азаматтық қоғам институттарын дамытпай, тиімді мемлекеттік басқаруға қол жеткізу мүмкін еместігіне тағы бір мәрте көз жекіздік. Осы мәселеге орай, таразыланған және жан-жақты сарапшылық талқылауларға негізделген халықтың әлеуметтік тұрғыда осал топтарының мәселелерін өзектендіру қажет. Сондықтан да, біздің қор екінші рет «Ашық экономика» форумын өткізіп отыр», – деді Сорос-Қазақстан қоры басқарма төрайымы Аида Айдарқұлова. 

Ekonomist.kz жобасының жетекшісі Қасымхан Қаппаров: «Күрделі саяси транзит кезеңінде азаматтық институттардың рөлі және саясаттың экономикаға ықпалы ерекше айқындала түсуінде болып тұр. Қазақстан үшін мұндай институттар – жеке меншікке қолсұқпаушылық, тәуелсіз соттар және баспасөз бостандығы. Күшті, әрі толыққанды қоғамдық институттар құрылған жағдайда ғана Қазақстанға қажетті реформалар еліміздің барлық азаматтары үшін тиімді және пайдалы бола алады деген сенімдемін».

OEF-2019 ұйымдастырушылары – Сорос-Қазақстан қоры және Ekonomist.kz онлайн жобасы.

Қасымхан Қаппаров және Сергей Гуриевп жазған сұхбатты біздің YouTube каналында көре аласыз.

Ақпарат үшін:

«Ашық экономика» форумы

– бұл Қазақстандағы инклюзивті, тұрақты және ұзақмерзімді экономикалық дамудың жаңа бағыттарын талқылауға арналған интербелсенді алаң. Форум бағдарламасы мен рухы іс-шараның барлық қатысушыларының күшін инклюзивті, тұрақты және ұзақмерзімді дамуға жету жолдарын талқылауға бағыттайтын болады.

Бірінші «Ашық экономика» форумы Астана қаласында 2017 жылдың қарашасында өтті.

Сорос-Қазақстан қоры (СҚҚ) 

– үкіметтік емес ұйымдар, билік органдары және бизнес арасындағы серіктестікті дамыту арқылы толерантты, белсенді қоғамды және жауапты, айқын үкіметті насихаттауды қолдайтын үкіметтік емес қайырымдылық ұйымы. СҚҚ халықаралық «Ашық қоғам» қорлары желісінің бөлігі болып табылады. Толық ақпарат  www.soros.kz сайтында.

Ekonomist.kz

Қазақстандағы экономикалық тақырыптарды кәсіби тұрғыда талқылауға арналған ашық онлайн алаң. күрделі экономикалық құбылыстарды қарапайым тілмен жеткізіп отыратын болады. Жоба міндеті – қазақстандықтардың еліміздің экономикалық дамуындағы жаңалықтары мен мәселелерінен хабардар болып отыруына ықпал ететін кәсіби виртуалды сараптама желісін дамыту, жас сарапшылардың жетіле түсуіне мүмкіндік беру. Авторлар жоба нәтижесінде халық табысының өсімін және әлеуметтік әділдікті қамтамасыз ету жолында мемлекет қабылдайтын шешімдер сапасына әсер етеміз деп күтеді.

The post OEF-2019 форумының құрметті қонағы – Сергей Гуриев appeared first on Ekonomist Media.